Afhankelijkheid hypotheekrente
De hoogte van de hypotheekrente is afhankelijk van meerdere variabelen, die in combinatie met elkaar de actuele marktrente bepalen. Hierbij kan er een onderscheid gemaakt worden tussen individuele variabelen en markt variabelen. Bij de variabelen op de rentemarkt kan er gedacht worden aan het marktconforme rentetarief, waarbij geld geleend wordt door banken bij andere financiële instellingen. Ook de economische toestand is een bepalende factor voor de hoogte van de hypotheekrente. Zo zal bijvoorbeeld tijdens recessies de hypotheekrente normaal gesproken stijgen, omdat het risico voor de bank om geld uit te lenen groter zal worden. Individuele variabelen zijn bijvoorbeeld het afsluiten van een hypotheek met NHG, waardoor de bank een korting zal toekennen op het rentetarief. Een ander voorbeeld daarvan is het percentage van de executiewaarde in verhouding tot het hypotheekbedrag. Indien het bedrag van de hypotheek de helft van het percentage van de executiewaarde vertegenwoordigt, kan er een lagere hypotheekrente worden overeengekomen.
Hypotheekrente stijging
Bij een stijging van de hypotheekrente kan er een onderscheid gemaakt worden tussen de korte rente, zoals een variabele rente met een renteperiode van een jaar, en tussen de lange rente, zoals een hypotheekrente die voor tien jaar wordt vastgezet. De lange hypotheekrente zal een stijging doormaken naarmate de vraag naar kapitaal door overheden groter wordt, waarvoor de term kapitaalmarktrente gebruikt wordt. De hypotheekrente voor de lange termijn stijgt verhoudingsgewijs mee met deze kapitaalmarktrente en ligt daar altijd net meer dan een half procent boven. De hypotheekrente verwachting kan bepaald worden door naar de gemiddelde opslag van banken te kijken, die over de marktrente wordt berekend. Indien de goedkoopste banken een opslag hanteren van minder dan 0,6 procent of 0,7 procent, dan is de verwachting dat de hypotheekrente zal gaan stijgen. Van een verwachte daling van de hypotheekrente zal sprake zijn als de banken een hogere opslag dan het gemiddelde gaan hanteren. De korte variabele rente wordt gebaseerd op het Euribortarief, dat door de Centrale Europese Bank wordt vastgesteld en is het tarief waartegen banken elkaar geld uitlenen.
Hypotheekrente daling
De kapitaalmarktrente is van invloed op de hypotheekrente en er kan dus aan de hand van de kapitaalmarktrente afgeleid worden of de hypotheekrente verwachting een daling zal bewerkstellingen. Dat is namelijk het geval als er vanuit de verschillende overheden een beperkte vraag is naar geld. Daalt de internationale vraag naar geld, dan is er dus minder vraag en zal de kapitaalmarktrente gaan dalen. Dit heeft vervolgens weer invloed op de hypotheekrente, die daardoor ook zal gaan dalen. De hypotheekrente voor een rentevaste periode van tien jaar zal gemiddeld 0,6 procent of 0,7 procent boven de geldende kapitaalmarktrente liggen. Daarboven zal de bank nog een opslag berekenen en als die opslag hoger ligt dan de 0,6 procent of 0,7 procent boven de kapitaalmarktrente, dan is er veel ruimte om te concurreren met andere banken en kan de hypotheekrente zelf dalen. De hypotheekrente verwachting kan dus een stijging of daling voorspellen, maar het blijft altijd belangrijk om de hypotheekrente te vergelijken.
